Jangaro

Manana Tavberidze

The felting and knitting workshop “Jangaro” is run by the felt maker Manana Tavberidze in the village of Kvemo Alvani, Akhmeta Municipality. The master is originally from Omalo, Tusheti. The nature and the lifestyle of the Tushetian people affected the creativity of the felt maker.

The workshop offers a wide variety of products such as felt rugs, women’s accessories, Christmas toys, etc. “I graduated from Tbilisi State Academy of Arts with a background of artist decorator. At first, I learned to knit traditional Tushetian socks from my mother. Years later, I started felting and weaving rugs, carpets, and other works on the traditional weaving machine called Akazma with my mother.

My main inspiration is Georgian Traditional patterns, history, ethnography, and nature where I grew up. I still have one bag, which I knitted in 1986. The bag for me is a very precious thing as I created it according to an old sample. Moreover, the yarn for the bag was spun by my mother,” said the felt maker. “My favourite dye is called Jangaro. I love this colour, so it became the inspiration for the name of my workshop, “- said the craft maker.

The workshop of Manana Tavberidze is shared with her husband, Gia Torghvaidze, an enamel and woodworking craftsman. The master inherited the traditional craft technique from his ancestors and is one of the unique makers who owns the skills of building traditional Tushetin houses. In 2015, the master restored one of the towers and dwelling houses in Keselo.

Jangaro

Manana Tavberidze

La maîtresse artisane Manana Tavberidze, spécialisée dans le tissage et le feutrage, est originaire d’Omalo. Aujourd’hui, son atelier « Jangaro » est installé dans le village de Kvemo Alvani, dans la municipalité d’Akhmeta. Le paysage et la nature qui l’ont entourée durant son enfance ont profondément influencé son parcours artistique et son univers créatif.

De formation peintre-décoratrice, Manana a étudié à l’Académie nationale des Beaux-Arts de Tbilissi. Elle a appris les savoir-faire traditionnels auprès de sa mère. Dès l’âge de six ans, celle-ci lui a enseigné le tricot des chaussettes. Au fil des années, elle a également maîtrisé le feutrage du feutre et des tapis, ainsi que le tissage, sur métier traditionnel, de besaces, couvertures, tapis et sacs, toujours aux côtés de sa mère.

Chacune de ses créations reflète les traditions, l’histoire, l’ethnographie et les paysages de la Touchétie où elle a grandi. « Parmi toutes mes réalisations, je suis particulièrement attachée à une besace touchète que j’ai tissée en 1989. Je l’emporte toujours avec moi, car je l’ai réalisée exactement comme autrefois, avec un fil préparé par les mains de ma mère », explique l’artisane.

Manana se souvient également de la manière dont les femmes de Touchétie teignaient les fils à partir de plantes locales. C’est dans cet environnement qu’elle a appris les techniques de teinture naturelle, qu’elle continue d’utiliser aujourd’hui pour obtenir des couleurs uniques. « J’apprécie tout particulièrement la couleur jangaro. C’est elle qui m’a inspirée pour donner ce nom à mon atelier, afin de préserver ce lien avec la tradition », précise-t-elle.

Son mari, Gia Torghvaidze, travaille également dans l’atelier. Artisan spécialisé dans le bois et l’émail, il maîtrise aussi la technique traditionnelle de construction des maisons touchètes en pierre de schiste. En 2015, il a reconstruit l’une des tours supérieures de Keselo ainsi que plusieurs maisons traditionnelles. En Touchétie, le bois a toujours occupé une place essentielle dans l’architecture et la vie quotidienne. Les balcons en bois finement sculptés constituent notamment un élément caractéristique des habitations de la région. Gia en a déjà réalisé plusieurs et poursuit actuellement de nouvelles commandes.

Le couple passe les mois d’été en Touchétie et revient à Alvani pendant l’hiver pour préparer la saison suivante. Gia réalise également des œuvres associant le bois et l’émail, dans lesquelles transparaît lui aussi son profond attachement à la Touchétie et à son patrimoine. « Notre rêve est d’ouvrir une petite galerie en Touchétie », confie Manana.

L’atelier emploie plusieurs femmes de la région et accueille régulièrement des personnes désireuses d’apprendre les techniques artisanales traditionnelles.

Jangaro

Manana Tavberidze

La maestra artesana Manana Tavberidze, especializada en tejido y fieltro, es originaria de Omalo, aunque actualmente su taller “Jangaro” se encuentra en el pueblo de Kvemo Alvani, en el municipio de Akhmeta. El entorno natural en el que creció desempeñó un papel fundamental en el desarrollo de su creatividad y de su trayectoria artística.

Manana es pintora decoradora de formación y estudió en la Academia Estatal de Bellas Artes de Tiflis. Aprendió los oficios tradicionales de la mano de su madre, quien le enseñó a tejer calcetines cuando apenas tenía seis años. Con el paso del tiempo dominó también el afieltrado para la elaboración de fieltros y alfombras, y aprendió a tejer en telar tradicional alforjas, mantas, alfombras y bolsas junto a su madre.

Cada una de sus obras refleja las tradiciones, la historia, la etnografía y los paisajes de Tusheti, la región donde creció. «Entre todas mis piezas, hay una alforja tradicional de Tusheti que tejí en 1989 y que siempre llevo conmigo. La hice exactamente igual que se hacía antiguamente, utilizando un hilo preparado por las manos de mi madre», explica la artesana.

Manana recuerda perfectamente cómo las mujeres de Tusheti teñían los hilos utilizando plantas locales. Fue en ese entorno donde aprendió las técnicas de tintura natural, que sigue empleando hoy para obtener colores únicos. «Me gusta especialmente el color jangaro, y fue precisamente él el que me inspiró a dar ese nombre a mi taller, porque quiero mantener vivo ese vínculo con la tradición», señala.

Su marido, Gia Torghvaidze, también trabaja en el taller. Es artesano especializado en esmalte y madera, y además domina la técnica tradicional de construcción de las viviendas de Tusheti con piedra de esquisto. En 2015 reconstruyó una de las torres superiores de Keselo y varias casas tradicionales. La madera ha desempeñado históricamente un papel esencial en la arquitectura y la vida cotidiana de Tusheti, y los balcones de madera tallada son uno de los rasgos más característicos de sus viviendas. Gia ha construido varios de ellos y continúa recibiendo nuevos encargos.

Los artesanos trabajan en Tusheti durante el verano y pasan el invierno en Alvani, donde preparan la siguiente temporada. Gia también crea obras que combinan madera y esmalte, en las que se aprecia claramente su estrecho vínculo con Tusheti y su patrimonio cultural. «Nuestro sueño es tener una pequeña galería en Tusheti», comenta Manana.

El taller emplea a varias mujeres de la comunidad local y recibe con frecuencia a personas interesadas en aprender los oficios artesanales tradicionales.

Jangaro

Manana Tavberidze

La maestra artigiana Manana Tavberidze, specializzata nella tessitura e nella lavorazione del feltro, è originaria di Omalo, ma oggi il suo laboratorio “Jangaro” si trova nel villaggio di Kvemo Alvani, nel comune di Akhmeta. L’ambiente naturale in cui è cresciuta ha avuto un ruolo fondamentale nello sviluppo della sua sensibilità artistica e della sua produzione.

Di formazione pittrice decoratrice, Manana ha studiato presso l’Accademia Statale di Belle Arti di Tbilisi. Ha imparato i mestieri tradizionali dalla madre, che le insegnò a lavorare a maglia le calze quando aveva appena sei anni. Con il tempo ha appreso anche la tecnica dell’infeltrimento per realizzare tappeti e manufatti in feltro e, lavorando al telaio insieme alla madre, ha imparato a tessere bisacce tradizionali, coperte, tappeti e borse.

Ogni sua creazione riflette le tradizioni, la storia, l’etnografia e i paesaggi della Tusheti, la regione in cui è cresciuta. «Tra tutti i miei lavori, quello a cui sono più legata è una bisaccia tusheta che ho tessuto nel 1989. La porto sempre con me perché l’ho realizzata esattamente come si faceva un tempo, utilizzando un filo preparato dalle mani di mia madre», racconta l’artigiana.

Manana ricorda bene come le donne della Tusheti tingessero i filati utilizzando piante locali. È proprio in quel contesto che ha imparato le tecniche di tintura naturale, che continua ancora oggi a utilizzare per ottenere colori unici. «Mi piace particolarmente il colore jangaro ed è stato proprio questo a ispirare il nome del mio laboratorio, perché desidero mantenere vivo il legame con la tradizione», spiega.

Nel laboratorio lavora anche il marito, Gia Torghvaidze, artigiano specializzato nella lavorazione del legno e dello smalto. Possiede inoltre la conoscenza della tradizionale tecnica costruttiva delle case della Tusheti in pietra di scisto. Nel 2015 ha ricostruito una delle torri superiori di Keselo e diverse abitazioni tradizionali. In Tusheti il legno è sempre stato ampiamente utilizzato nell’architettura e nella vita quotidiana, e i balconi intagliati rappresentano uno degli elementi distintivi delle case locali. Gia ne ha realizzati diversi e continua a ricevere nuove commissioni.

Durante l’estate i due artigiani lavorano in Tusheti, mentre nei mesi invernali si trasferiscono ad Alvani, dove preparano la stagione successiva. Gia realizza inoltre opere che combinano legno e smalto, nelle quali emerge chiaramente il forte legame con il territorio e il patrimonio della Tusheti. «Il nostro sogno è aprire una piccola galleria in Tusheti», racconta Manana.

Il laboratorio dà lavoro a diverse donne del territorio e accoglie regolarmente persone interessate ad apprendere le tecniche dell’artigianato tradizionale.

ქსოვისა და თელვის ოსტატი მანანა თავბერიძე წარმოშობით ომალოდანაა, თუმცა ამჟამად მისი სახელოსნო „ჯანგარო“ მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვემო ალვანში. სწორედ იმ გარემომ და ბუნებამ სადაც გაიზარდა ოსტატი, დიდი როლი ითამაშა მისი შემოქმედების ჩამოყალიბებასა და განვითარებაში.

მანანა პროფესიით მხატვარ-დეკორატორია, სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში. ტრადიციული ხელსაქმე ოსტატმა დედისგან ისწავლა. როგორც ის ამბობ 6 წლის ასაკში დედამ შეასწავლა წინდების ქსოვა. დროთა განმავლობაში, კი დაეუფლა ნაბდისა და ფარდაგის თელვას, ხოლო აკაზმებზე (საქსოვი დაზგა) დედასთან ერთად დაიწყო ხურჯინების, ჩულების, ფარდაგების, აბგების ქსოვა.

თითოეულ მის ნამუშევარში ასახულია ის ტრადიციები, ეთნოგრაფია, ისტორია, ბუნება სადაც გაიზარდა. „გამორჩევით შემიძლია ვთქვა რომ, ნაქსოვებიდან მაქვს თუშური ხურჯინი, რომელიც 1989 წელს მოვქსოვე და სულ თან მაქვს იმიტომ, რომ ზუსტად ისეთი მოვქსოვე როგორსაც ქსოვდნენ ძველად, თან ძაფი დართულია დედაჩემის ხელით.“-ამბობს ოსტატი.

მანანა აღნიშნავს, რომ კარგად ახსოვს როგორ ღებავდნენ თუში ქალები მცენარეების გამოყენებით ძაფებს. ოსტატმაც, სწორედ ამ გარემოში ისწავლა ღებვა და დღემდე იყენებს ბუნებრივ საღებავებს, რომელიც იძლევა განსაკუთრებულ ფერებს. „განსაკუთრებით მომწონს ჯანგაროს საღებავი და ამან გადამაწყვეტინა, რომ სახელოსნოსთვის დამერქმია „ჯანგარო“, სწორედ ამ სახელწოდებით მინდა შევინარჩუნო კავშირი ტრადიციასთან“-აღნიშნავს ოსტატი.

მანანასთან ერთად სახელოსნოში მოღვაწეობს მისი მეუღლე, გია თორღვაიძე. ბ-ნი გია მინანქრისა და ხის ოსტატია. აღსანიშნავია, რომ ბ-ნი გია ასევე ფლობს თუშური საცხოვრებელი სახლის სიპის ქვით მშენებლობის ტექნოლოგიას. 2015 წელს კესელოს ერთ-ერთი ზედა ციხე და რამდენიმე საცხოვრებელი სახლი ოსტატის მიერ არის აშენებული. როგორც ცნობილია, თუშეთში ხეს აქტიურად იყენებდნენ სამეურნეო და საყოფაცხოვრებო დანიშნულებაში. ხის ჭვირული აივნები ასევე დამახასიათებელია თუშეთის საცხოვრებელი სახლებისთვის. მას შექმნილი აქვს რამდენიმე აივანი და აქვს მიმდინარე შეკვეთებიც.

ოსტატები ზაფხულში თუშეთში მოღვაწეობენ, ხოლო ზამთარში ალვანში ჩამოდიან, სადაც ემზადებიან შემდეგი წლის სეზონისთვის. გარდა ამისა, ბ-ნი გია ქმნის მინანქრისა და ხის კომბინაციის ნამუშევრებს. მის შემოქმედებაშიც განსაკუთრებულად იგრძნობა კავშირი თუშეთთან და იქ არსებულ გარემოსთან. „ჩვენი ოცნება არის პატარა გალერეა გვქონდეს თუშეთში…“-აღნიშნავს ქ-ნი მანანა. სახელოსნოში დასაქმებულებია ადგილობრივი ქალბატონები, გარდა ამისა, მუდმივად არის სურვილი მოსახელობაში მოვიდნენ და შეისწავლონ ტრადიციული ხელსაქმე.